Η Επαρχία Πάφου βρίσκεται σήμερα σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η ανάπτυξη, η πληθυσμιακή πίεση, οι κοινωνικές αλλαγές και οι περιβαλλοντικές προκλήσεις έχουν δημιουργήσει μια σειρά από ζητήματα που απαιτούν άμεσες, σοβαρές και τεκμηριωμένες παρεμβάσεις. Τα προβλήματα είναι γνωστά. Αυτό που λείπει είναι ο σχεδιασμός, τα χρονοδιαγράμματα και η πολιτική βούληση.
Ακολουθούν τα δέκα βασικά ζητήματα που απασχολούν την Πάφο και δεν επιδέχονται άλλη αναβολή.
1. Εκπαίδευση
Τα σχολεία της Πάφου βρίσκονται σε οριακή κατάσταση. Υπερπλήρεις σχολικές μονάδες, λυόμενες αίθουσες, εργαστήρια που έχουν μετατραπεί σε τάξεις και μετακινούμενα τμήματα συνθέτουν μια εικόνα που δεν τιμά κανέναν.
Είναι επιτακτική ανάγκη η άμεση ανέγερση τουλάχιστον δύο νέων γυμνασίων, με το ένα να χωροθετείται στο κέντρο της πόλης για τη μεταστέγαση του ιστορικού Νικολαΐδειου. Παράλληλα, απαιτείται η δημιουργία νέων δημοτικών σχολείων στο αστικό κέντρο, καθώς και ενός περιφερειακού δημοτικού σχολείου στη Δυτική Πάφο, ώστε να ανταποκριθούμε στη δημογραφική πίεση.
Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στην ολοκλήρωση της εγκατάστασης πλήρως λειτουργικών κλιματιστικών μονάδων σε όλες τις σχολικές αίθουσες, με σαφές χρονοδιάγραμμα και τεχνικές προδιαγραφές. Παράλληλα, πρέπει να δρομολογηθεί η σταδιακή απομάκρυνση των λυόμενων αιθουσών και ο εξοπλισμός όλων των σχολείων με σύγχρονα τεχνολογικά και παιδαγωγικά μέσα, ώστε να διασφαλιστεί ποιοτική και ισότιμη εκπαίδευση για όλα τα παιδιά.
2. Υγεία
Το Γενικό Νοσοκομείο Πάφου αποτελεί τον βασικό πυλώνα υγειονομικής περίθαλψης της επαρχίας και χρειάζεται άμεση ενίσχυση σε όλα τα επίπεδα. Απαιτείται ολοκληρωμένη ανακαίνιση και εκσυγχρονισμός των κτιριακών υποδομών, άμεση ολοκλήρωση και στελέχωση του νέου ΤΑΕΠ, καθώς και δημιουργία μονάδας εντατικής θεραπείας πλήρους τύπου με εξειδικευμένο προσωπικό.
Παράλληλα, πρέπει να ολοκληρωθεί ο Ογκολογικός/Αιματολογικός θάλαμος και να στελεχωθεί το νοσοκομείο με κρίσιμες ιατρικές ειδικότητες. Η αυτονόμηση του Νοσοκομείου Πάφου από το Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού δεν μπορεί να καθυστερεί άλλο.
Ιδιαίτερη μέριμνα απαιτείται και για το Νοσοκομείο Πόλης Χρυσοχούς, το οποίο χρειάζεται άμεση στήριξη και στελέχωση. Παράλληλα, η ενίσχυση της παρουσίας του ΟΚΥπΥ στην ύπαιθρο, μέσω πλήρως εξοπλισμένων ασθενοφόρων σε στρατηγικά σημεία και 24ωρη λειτουργία, είναι ζωτικής σημασίας για τη διάσωση ανθρώπινων ζωών.
3. Μεταφορές και Υποδομές
Η Πάφος χρειάζεται βασικές οδικές υποδομές που θα διευκολύνουν την καθημερινότητα των πολιτών και θα ενισχύσουν την οικονομική δραστηριότητα. Η ολοκλήρωση του δρόμου Πάφου – Πόλης Χρυσοχούς, η κατασκευή του δρόμου Χλώρακας – Πέγειας και η ανάπτυξη του Δυτικού Παρακαμπτήριου δεν μπορούν να παραμένουν σε εκκρεμότητα.
Παράλληλα, απαιτείται επανεκκίνηση των έργων στο Δασικό Πάρκο Ακάμα με σεβασμό στο περιβάλλον και καμία άλλη καθυστέρηση στο θέμα της Μαρίνας Πάφου. Όλα τα έργα πρέπει να υλοποιούνται με σαφή χρονοδιαγράμματα, τεχνική επάρκεια και πλήρη διαφάνεια.
4. Ύδρευση και Διαχείριση Υδατικών Πόρων
Η παρατεταμένη ανομβρία δημιουργεί σοβαρές πιέσεις στην ύδρευση και την αγροτική παραγωγή. Στον πυρήνα ενός σύγχρονου και ανθεκτικού υδατικού μοντέλου εντάσσεται η πολυπηγική προσέγγιση: αφαλάτωση για την ύδρευση, φράγματα ως συμπληρωματικό και ρυθμιστικό απόθεμα και όχι ως αποκλειστική λύση, και συστηματική επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων υγρών αποβλήτων για άρδευση. Όπου το επεξεργασμένο δεν επαρκεί ποσοτικά ή γεωγραφικά, το έλλειμμα πρέπει να καλύπτεται συνδυαστικά από τα φράγματα και σε περιόδους ακραίας λειψυδρίας, επικουρικά από αφαλατωμένο νερό για τη γεωργία, με σαφείς κανόνες προτεραιότητας και κοστολόγησης καθώς επίσης οφείλει να καλύπτεται μέσω στοχευμένης ενίσχυσης των υποδομών (επέκταση δικτύων, αναβάθμιση δυναμικότητας επεξεργασίας) και όχι μέσω ad hoc αποκοπών ή αιφνιδιαστικών περικοπών προς τη γεωργία.
Απαιτείται αύξηση της δυναμικότητας της μονάδας αφαλάτωσης στα Κούκλια, κατασκευή νέας μονάδας κοντά στην Πόλη Χρυσοχούς και σύγχρονη διαχείριση των υδατικών πόρων με αποτελεσματικά συστήματα συλλογής και αποθήκευσης.
Παράλληλα, κρίσιμη προτεραιότητα είναι η αναβάθμιση και ο εκσυγχρονισμός των υδατικών δικτύων, ώστε να μειωθούν δραστικά οι απώλειες από διαρροές, που σήμερα αντιπροσωπεύουν σημαντικό ποσοστό του διαθέσιμου νερού. Δεν έχει νόημα να συζητούμε μόνο για νέες πηγές και νέες μονάδες, όταν ένα μέρος του νερού χάνεται πριν καν φτάσει στον πολίτη ή στον αγρότη. Η μείωση των απωλειών αποτελεί την πιο άμεση και οικονομικά αποδοτική “νέα ποσότητα νερού” που μπορεί να αποκτήσει το κράτος, ενισχύοντας ταυτόχρονα την ανθεκτικότητα του συνολικού συστήματος.
5. Αγροτικός Τομέας και Πρωτογενής Παραγωγή
Οι αγρότες της Πάφου δοκιμάζονται από τη λειψυδρία και τη μείωση των εισοδημάτων. Η πολιτεία οφείλει να προχωρήσει σε άμεσα μέτρα στήριξης, προγράμματα εκσυγχρονισμού, τεχνολογική αναβάθμιση, κατάργηση της περιττής γραφειοκρατίας στις επιχορηγήσεις/ αδειοδοτήσεις και ενίσχυση των υποδομών άρδευσης με βιώσιμες λύσεις.
6. Νεολαία και Αθλητισμός
Η νεολαία χρειάζεται χώρους υγιούς εκτόνωσης, άθλησης και ψυχαγωγίας. Εκεί ξεκινά η πρόληψη απέναντι στις εξαρτήσεις, στην παραβατικότητα και στην κοινωνική απομόνωση. Η δημιουργία σύγχρονων αθλητικών εγκαταστάσεων και γηπέδων αποτελεί επένδυση στη νεολαία και στο μέλλον της κοινωνίας μας. Η στήριξη των τοπικών σωματείων και του μαζικού αθλητισμού ενισχύει την υγεία, την κοινωνική συνοχή και την τοπική ταυτότητα.
Ταυτόχρονα, οι νέοι δεν χρειάζονται μόνο γήπεδα. Χρειάζονται δημόσιους χώρους συνάντησης, δημιουργικότητας και ποιοτικής ψυχαγωγίας: πάρκα, πολυχώρους νεολαίας, πολιτιστικές και μουσικές δραστηριότητες, ασφαλείς χώρους έκφρασης και συμμετοχής. Η εκτόνωση και η κοινωνικοποίηση είναι εξίσου αναγκαίες με την άθληση, γιατί εκεί χτίζεται η αυτοπεποίθηση και η ισορροπία.
Γι’ αυτό, η πολιτεία οφείλει να επενδύσει σε ένα ολοκληρωμένο δίκτυο υποδομών για τη νεολαία, που να συνδυάζει αθλητισμό, πολιτισμό και ψυχαγωγία, δίνοντας πραγματικές επιλογές σε κάθε νέο και νέα στην επαρχία μας.
7. Τρίτη Ηλικία
Η Πάφος χρειάζεται σύγχρονες δομές φροντίδας ηλικιωμένων, με προσβασιμότητα, επαρκές προσωπικό και ποιοτικές υπηρεσίες που να διασφαλίζουν αξιοπρεπή διαβίωση και κοινωνική ενσωμάτωση.
Απαιτείται επίσης ενίσχυση των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας για ηλικιωμένους, με καλύτερη παρακολούθηση χρόνιων παθήσεων, πολυφαρμακίας και λειτουργικών περιορισμών, ώστε να αποφεύγονται περιττές νοσηλείες και επιπλοκές. Η έγκαιρη και συνεχής φροντίδα στο σπίτι είναι πιο ανθρώπινη και πιο αποτελεσματική από τη διαρκή εξάρτηση από τα νοσοκομεία και μειώνει την πίεση στο σύστημα υγείας.
Η ψυχική υγεία των ηλικιωμένων, η κοινωνική απομόνωση και η πρόληψη της κακοποίησης πρέπει να αποτελέσουν ξεκάθαρες προτεραιότητες πολιτικής. Η γήρανση δεν είναι μόνο ιατρικό ζήτημα, αλλά και κοινωνικό, που απαιτεί συντονισμό υπηρεσιών υγείας, πρόνοιας και τοπικής αυτοδιοίκησης ώστε να αντιμετωπίζονται ολιστικά τα προβλήματα που επηρεάζουν την υγεία και την ποιότητα ζωής στην τρίτη ηλικία, με έμφαση στη μοναξιά, τη μετακίνηση και τον ψηφιακό αποκλεισμό.
8. Μεταναστευτική Ένταξη και Παιδεία
Η πίεση στα σχολεία από την άναρχη ένταξη παιδιών με μεταναστευτικό υπόβαθρο χωρίς γνώση της ελληνικής γλώσσας απαιτεί ένα οργανωμένο πλαίσιο υποδοχής. Σχολεία υποδοχής, ενισχυτική διδασκαλία και παιδαγωγική στήριξη είναι απαραίτητα για την ομαλή ένταξη και τη συνοχή της σχολικής κοινότητας.
9. Ναρκωτικά και Απεξάρτηση
Η δημιουργία κλειστής, εξειδικευμένης δομής απεξάρτησης στην Πάφο είναι αναγκαία. Μια τέτοια δομή, με διεπιστημονική ομάδα, θα καλύπτει την πρόληψη, τη θεραπεία και την κοινωνική επανένταξη.
10. Εγκληματικότητα και Ασφάλεια
Η ενίσχυση της αστυνόμευσης στις γειτονιές, ιδιαίτερα στις πυκνοκατοικημένες και αναπτυσσόμενες περιοχές, είναι απαραίτητη για την αποκατάσταση του αισθήματος ασφάλειας και την προστασία των πολιτών.