Τα άτομα με αναπηρία δεν είναι πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Είναι ισότιμοι πολίτες αυτού του τόπου, με αξιοπρέπεια, δικαιώματα και το δικαίωμα να ζουν τη ζωή που οι ίδιοι επιλέγουν. Η πολιτική για την αναπηρία δεν είναι ζήτημα φιλανθρωπίας, αλλά ζήτημα δικαιοσύνης, ισότητας και σεβασμού.
Σήμερα, οι υφιστάμενες δομές καλύπτουν μόνο ένα μέρος της διαδρομής. Μέχρι τα 22, υπάρχει, έστω με δυσκολίες, ένα πλαίσιο. Μετά, όμως, ανοίγει ένα τεράστιο κενό. Τι γίνεται μετά την εκπαίδευση; Πού συνεχίζεται η ζωή; Ποιος στηρίζει τις οικογένειες που ζουν με τη μόνιμη αγωνία του «μετά τι;» και τον φόβο για το τι θα συμβεί όταν οι ίδιοι δεν θα μπορούν πια να είναι παρόντες;
Δεν μπορεί εκατοντάδες άνθρωποι να εξαρτώνται από την καλή θέληση ιδιωτικών πρωτοβουλιών ή να ζουν χωρίς πραγματικές επιλογές. Οι υπάρχουσες δομές βρίσκονται ήδη στα όριά τους. Αν δεν υπάρξει σχέδιο, σύντομα δεν θα υπάρχουν ούτε χώροι, ούτε λύσεις. Και εδώ δεν μιλάμε για αριθμούς, μιλάμε για ζωές.
Ανεξάρτητη διαβίωση με νόημα, όχι νέες μορφές ιδρυματισμού
Η ανεξάρτητη διαβίωση δεν μπορεί να συγχέεται με σύγχρονες μορφές ιδρυματισμού. Ανεξάρτητη διαβίωση σημαίνει επιλογή, όχι εγκλεισμό σε «δομές». Σημαίνει στήριξη εκεί όπου ζει το άτομο, μέσα στην κοινότητα, με εξατομικευμένες υπηρεσίες και όχι μεταφορά της ευθύνης του κράτους σε τρίτους.
Η αποϊδρυματοποίηση πρέπει να είναι ουσιαστική και όχι λεκτική. Να κρατά τους ανθρώπους μέσα στην κοινωνία, όχι στο περιθώριο της.
Επίδομα αναπηρίας: όχι επίδομα φτώχειας
Το επίδομα αναπηρίας δεν είναι κοινωνικό βοήθημα φτώχειας. Είναι αντιστάθμισμα στο αυξημένο κόστος ζωής και φροντίδας που συνεπάγεται η αναπηρία.
Για τον λόγο αυτό:
• Πρέπει να είναι αποσυνδεδεμένο από το ΕΕΕ και από εισοδηματικά κριτήρια.
• Απαιτείται επανεξέταση και διεύρυνση των κατηγοριών δικαιούχων, ώστε να καλύπτονται:
• άτομα στο φάσμα του αυτισμού,
• άτομα με σοβαρές ανάγκες φροντίδας,
• άτομα που σήμερα αποκλείονται λόγω παρωχημένων και στενών κριτηρίων.
Δικαιώματα στην πράξη, όχι στα χαρτιά
Το υπό κατάθεση νομοσχέδιο για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία αποτελεί κομβικό σημείο. Τα εκατοντάδες σχόλια στη δημόσια διαβούλευση έστειλαν ξεκάθαρο μήνυμα:
Οι πολίτες ζήτησαν πραγματική ισότητα, αποϊδρυματοποίηση, πρόσβαση στην υγεία, την εκπαίδευση, την εργασία, τη στέγαση και την κοινωνική ζωή.
Τώρα είναι η στιγμή η Πολιτεία να αποδείξει ότι άκουσε. Να θεσπίσει ένα πλαίσιο που:
• εντάσσει και δεν αποκλείει,
• ενδυναμώνει και δεν εξαρτά,
• σέβεται την επιλογή ζωής του κάθε ανθρώπου.
Η κοινωνία μας κρίνεται από το πώς φέρεται στους πιο ευάλωτους.
Η πολιτική για τα άτομα με αναπηρία πρέπει να αφήσει πίσω τη λογική του περιθωρίου και του προσωρινού μπαλώματος και να οικοδομήσει ένα κράτος που στηρίζει, προστατεύει και σέβεται, όχι μόνο όταν είναι εύκολο, αλλά κυρίως όταν είναι δύσκολο.